KOZMETİK DOSYASI

Önceki sayılarımızda, kozmetikte kullanılan ceninleri, zararlı ve zehirli kimyasal maddeleri, domuz yağlarını, jelâtinleri ve tüm bunların insan sağlığına olan etkilerini anlatmış ve: “Güzelliğin bedeli ağır!” demiştik. Kozmetik teriminin, ilaç haricinde vücuda uygulanan her türlü ürünü kapsadığını, o nedenle kozmetik dendiğinde akla sadece makyaj malzemeleri, parfüm, krem ve diğer cilt bakım ürünleri gelmemesi gerektiğini; günlük bakım ve temizlik için her gün mutlaka kullandığımız sabun, deterjan, diş macunu, duş jeli, traş kremi/köpüğü/losyonu ya da bir şampuan da aynı derecede kozmetik sanayinin birer ürünü olduğunu da ifade etmiştik. Bu sayımızda ise özellikle günlük temizlikler için kullandığımız kozmetik ürünlerin, ne kadar sağlıklı olup olmadığını, zararlı kozmetiklerden korunmak için ne yapmamız gerektiğini ve kozmetik ürünleri kullanırken dikkat edilmesi gerekenleri hep birlikte göreceğiz. KİMYASAL TEMİZLİK Hanımların, kullandığı temizlik maddeleri sebebiyle 55 binin üzerinde zararlı kimyasala maruz kaldığı söyleniyor. Deterjandan tuz ruhuna, çamaşır suyundan yumuşatıcıya, yüzey temizleyicilerinden parlatıcılara kadar daha birçok ürün içerdiği kimyasallar ile ilk başta hanımları ve çocukları, sonrasında ise tüm insanlığı tehdit etmektedir. Bunlara kişisel bakım ve temizlik ürünlerini de eklediğimizde ve birazdan tüm bunların insan sağlığına olan etkilerini gördüğümüzde, nasıl bir tehditle karşı karşıya olduğumuzu çok daha iyi anlayacağız. Hastalıkların neden bu kadar çoğaldığını ve özellikle sinir sistemi altüst olup ne yapacağını bilemeyen aşırı agresif, gergin, panik ve stresli insan sayılarındaki bu korkunç artışın, hayatımızın ayrılmaz birer parçası haline gelen bu kimyasallarla olabileceğini de düşündüğümüzde, geriye bir tek soru kalıyor: O halde ne yapacağız? Tekrar geçmişe mi döneceğiz? Çamaşırlarımızı dere kenarında, Bulaşıklarımızı kil ve toprak la mı yıkayacağız? Sabunları, şampuanları, diş macunlarını, traş köpüklerini, kremleri ve diğer tüm temizlik ürünlerini hayatımızdan çıkarıp atacak mıyız? Teknoloji ve bilmin gelişmesiyle ortaya çıkan tüm bu yenilikleri bir kenara atabilecek miyiz? Kaç kişi buna cesaret edebilir? Kaçımız… Öyleyse geriye tek çözüm kalıyor: EVLERİMİZDEKİ TÜM KİMYASAL ÜRÜNLERİ OLABİLDİĞİNCE AZALTARAK YERİNE DOĞAL ÜRÜNLERİ TERCİH ETMEK… Üzerimizdeki şu umursamazlık hallerimizi artık bir kenara bırakalım. Olan bize oluyor. İşin kolayına kaçarak ya da: “Ne olacak canım, herkes kullanıyor, onlara bir şey olmuyor da bana mı olacak?” gibi savunma mekanizmalarından vazgeçelim. İşte Size Her Gün Sıklıkla Kullandığımız Kişisel Ve Genel Temizlik Ürünlerindeki Zehirli Kimyasallardan Sadece Birkaçı: Kullandığımız şampuan güzel kokmuyorsa, saçlarımızı yumuşatmıyor ya da ahenkle dans etmesini sağlamıyorsa ve bir de çok köpürmüyorsa onu anında değiştiriyoruz değil mi? Öyle ya o şampuanda demek ki yeteri kadar kimyasal kullanılmamış. Eğer şampuanınız çok köpürüyorsa içindeki Sodium Laureth Sulfate (SLS) adlı kimyasal sayesinde köpürüyordur. SLS adlı bu kimyasal ise deriden emilerek vücuda geçiyor. Bu bir sentetik maddedir ve ucuz olduğu için de çok yaygın olarak kullanılmaktadır. O nedenle SLS, diş macunlarında, sıvı sabunlarda ve birçok temizlik ürününde de bulunuyor. Rengârenk, mis kokulu köpük köpük kabaran şampuanlarla yıkanan saçlar yumuşacık oluyor. İçeriğindeki doğal bitki özleri ve vitaminlerle de saçı beslediği söyleniyor. Oysa bu sentetik maddelerden üretilen şampuanlar aynı zamanda birçok zararlı kimyasal madde içeriyor. Ambalajların üzerinde sodium laureth sulfate (SLS) veya sodium lauryl ether sulfate (SLES) olarak yazılan bu kimyasal maddeler, deriden emilip organlarda birikme yapabiliyor. Ciltte alerjik reaksiyonlara sebebiyet verebiliyor. SLS'ye düşük miktarda olsa da dioksan diye adlandırılan kanserojen madde üretim sırasında bulaşabilmektedir. Bu nedenle de ayrıca risk oluşturmaktadır. Normalde vücuttan atılması beklenen birçok madde, sık kullanım sonucu özellikle karaciğer, böbrek ve yağ tabakasında birikebiliyor. Sık kullanılan bazı kozmetiklerin cildin en geçirgen bölgeleri olan saç ve koltukaltından vücuda geçer. Saç derisi, saç folikülleri; koltukaltı ise ter bezleri vasıtasıyla üzerindeki maddeleri hızlı bir şekilde emer. Saç spreyleri, parfümler ve pudralar solunum yoluyla; rujlar ve nefes kokusunu bertaraf için kullanılan parfümler yutularak; göz çevresi için pazarlanan ürünler o bölgedeki ince deri ve mukoza tarafından emilerek; saç boyaları, kremler, şampuanlar, deodorantlar vb. şekilde cilde uygulanan ürünler deriden vücuda giriyor. Şampuanların da sentetik temizleyicilerden oluşan deterjanlardan çok da farkı yoktur aslında. Saçta bekletilmeden yıkandığı için emilimin az olabileceği düşünülse de deterjanların yüzde 1'lik çözeltileri bile katı bir maddenin ciltten geçirgenliğini artırır. Ayrıca kullanılan suyun sıcaklığı arttıkça bu kimyasalların vücuda girmesi kolaylaşıyor. DOĞAL ÜRÜNLER ÇOK KÖPÜRMÜYOR Kozmetik ürünlerdeki zararlı kimyasallardan korunmak için doğal maddelerle üretilenleri tercih etmek gerekiyor. Ancak doğal ürünler çok köpürmüyor ve sentetikler gibi bir kez yıkamak temizlik için yetmeyebiliyor. Sentetik şampuanlarda köpüklerin kalıcı olması için ayrıca malzemeler katılıyor. Bunlardan biri Cocoamide DEA. DEA'nın; laboratuvar hayvanlarında yapılan incelemelerde beyin hasarına neden olduğu tespit edilmiş. Çok köpük daha iyi temizler diyemeyiz; ama doğal ürünlerin de sentetikler kadar temizleme gücü yoktur. Ortalama 3 günde bir saçını yıkayan kişi sentetik şampuanla bir kerede temiz hissediyorsa, doğal şampuanı iki kere kullanarak iyi sonuç alabilir. Bazı saç şampuanlarında vücuda zararlı kimyasalların yanı sıra dinimize göre kullanılması uygun bulunmayan domuz ve türevlerinden elde edilmiş hammaddeler de bulunuyor. Kullandığınız ürünün içinde myristic acid, stearik acid, jelatin, lesitin, biotin, L-cysteine ve collagen varsa dikkatli olun. Çünkü bunlar yumuşatma, akışkanlık, parlatma gibi özellikleri vermekle birlikte hem bitkisel hem de hayvansal olabilir. Eğer bitkiselse sorun yoktur. Fakat hayvansalsa domuzdan elde edilmiştir. Etikette maddelerin kaynağı ‘bitkisel’ diye belirtilmemişse ya da ‘ürünlerimizde domuzdan elde edilmiş hiçbir katkı maddesi kullanılmamaktadır’ açıklaması yoksa bu maddelere karşı dikkatli olmak lazım. Hepimiz haftada birkaç defa duş alıyor, her gün dişlerimizi fırçalıyor, yemeklerden sonra ellerimizi yıkıyor, cildimizi nemlendiriyoruz. Peki, bu ürünlerle her temasın vücudumuza ciddi zararlar verdiğini biliyor muyuz? Hem de beyin hasarından tutun kansere kadar. Doğal maddelerle üretilmeyen diş macunlarında ve günlük temizlik ürünlerinde bulunan florür, SLS, formaldehit gibi maddeler vücuda zarar veriyor. Çocuklara özel satılan diş macunlarında florür oranı yetişkinlerinkine oranla daha yüksek olduğu için çocuklar florürden daha çok etkileniyor. Piyasadaki bildik diş macunu markalarının bir kısmı koruyucu olarak formaldehit kullanıyor. Bu kimyasalın kansere yol açtığı Avrupa ve Amerika’da yapılan araştırmalarda defalarca ispatlanmış. Tarımda, hayvancılıkta ve morglarda (cesetlerin çürümesini engellemek için) bu maddeden faydalanılıyor. Birçok ülkede kullanımı yasaklansa da ülkemizde bu konuda herhangi bir kısıtlama bulunmuyor. Diş macunlarında sık kullanılan bir diğer madde SLS ve SLES’tir. Cilt tahribatına, gözlerde kalıcı zarara ve mide ülserine yol açabilen SLS, genelde sanayilerde boru hattını temizlemek için tercih edilirken sıvı bulaşık deterjanı ve yüzey temizleyicilerinin de aktif maddesidir. Diş macunlarında bulunan florür (florid) maddesi dişlerin dış yüzeyi için önemli. Fakat vücuda alındığında beyin hasarına yol açıyor. Beyazlatıcı diş macunlarının uzun süreli kullanımı dişlere ve diş etlerine zarar veriyor. Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Banu Ermiş, beyazlatıcı diş macunlarının içinde aşındırıcı parçacıklar barındırdığını ve devamlı kullanımda dişlerde aşınma meydana getirebileceğini belirtiyor. Dişlerinde çeşitli nedenlerle sararma olanlar ve sigara tiryakilerinin, dişlerinin beyaz bir görünüme kavuşmasını sağlamak için beyazlatıcı etkili diş macunu kullanmaktadırlar. Ancak bu tip diş macunlarının muhteviyatında bulunan aşındırıcı maddeler, dişlerde tahribata sebep olabilir. Bir süre sonra da diş mineleri zarar görebilir. Bu nedenle dişlerinde sararma olanlar uzun süre beyazlatıcı macun kullanmamalıdır. Kullanmak isteyenler de normal macunlarla dönüşümlü olarak kullanmalıdır. Kullanmayanlar şanslı… Ancak bunu nasıl başaracak orasını bilemiyorum… Zira gittiğimiz her yerde artık sıvı el sabunları var. Kullanım kolaylığı ve ekonomik oluşundan dolayı evlerimizi, kamu binalarını ve diğer tüm lavobaları sıvı sabunlar almış durumdadır. Gittiğimiz her yere kendi el sabunumuzu götürme şansımız olmadığına göre, kullanmama şansımız neredeyse yok gibi… Kullandığımız sıvı sabunların içeriğinde Özellikle İsveç’ten alınan 'Sterisol' isimli dezenfektan içermektedir. İşte bu kimyasal madde üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda, 'Sterisol'in elinizdeki açık yaralara temas ettiğinde %100 cilt kanseri riski taşıdığını ve Ankara Onkoloji Hastanesi'ne yapılan başvurularda son 4 yılda 'Cilt Kanseri' hastalarının sayısının %94 arttığını biliyor musunuz? “Ben kaliteli sıvı sabun alıyorum, ambalajında da 'Sterisol' adlı böyle bir madde okumuyorum” diye kendinizi avutmaya da kalkmayın lütfen. Nereden bileceğiz? Kime inanacağız? %100 cilt kanseri riski taşıyan böyle bir kimyasalı kullanan bir firma: ben bu üründe 'Sterisol' kullandım der mi? Olsa yazar mı? Diğer yandan içeriğindeki başka kimyasallar olabileceği ve bir sıvı sabun hava ile temas ettiğinde özelliğini kaybettiğini de unutmayalım. Temizlik Yaparken Kullanılan Kimyasal Temizleyiciler: Çoğumuz evlerimizin tertemiz olması için çeşitli kimyasal maddeler kullanıyoruz. Tuvalet ve fırını temizlemek için asit, banyoyu dezenfekte etmek için fenol, mobilyaları cilalamak için damıtılmış petrol ürünleri, çamaşırlarımızı beyazlatmak için klor cildimizle temas ediyor. Bu kimyasal maddelerle çok sık temasta bulunmak deri sağlığını tehdit ediyor. Aşırı kullanılan sabun ve deterjanlar reaksiyon göstererek, cildin koruyucu, normal yapısal asit tabakasını bozuyor. Bu kimyasallar derinin yüzeyinde bulunan kirleri değil, cildin faydalı yağlarını ayırarak deride kurumaya yol açıyor. Kuruma ve kaşıntı başta olmak üzere birçok cilt hastalıklarına sebep oluyor. Lavaboların temiz olması için kullanılan maddeler de çamaşırları kirlerden arındıran deterjanlar da insan sağlığını tehdit ediyor. Bulaşık makinelerinde hepimiz değişik markalarda deterjanlar kullanıyoruz. Bunlar çok etkili ve güçlü kimyasal maddeler. Makinede ne kadar durulanırsa durulansın tabaklarda sızıntı kalıyor ve biz bunları tekrar yemeklerde afiyetle midemize indiriyoruz. Zaman içinde vücudumuzdaki bu deterjan kalıntıları gittikçe çoğalıyor. Sonrasında ise mide yanmaları, reflü, gastrit, mide ağrısı ve sebebi bilinmeyen çok pis hastalıklar... Yine bulaşık makineleri için üretilen tabletler birer teknoloji harikası. Ama bu ürünler katmanlı bir yapıya sahip. Suda belli bir zaman diliminde çözülüyor. En son çözülen kısım ise bulaşıkların ışıl ışıl olmasını sağlayan ’parlatıcı’ özelliğine sahip kimyasallar. İçinde kanserojen madde bulunan bu parlatıcıların zararlarını azaltmak için ya ’durulama’ programlarını en az iki kez çalıştırmak gerekiyor ya da makineden çıkan bulaşıkları tekrar sirkeli su ile elde yıkamak. Günlük koşuşturmaca içinde kaç hanım böylesi bir zahmete girebilir ki? Alternatif bir çözüm önerisi: Bulaşık makinenizin deterjan gözüne 1 çay kaşığı sıvı arap sabunu koymak. Sıcak su ile çok güzel temizlik yapıyor. Benim bulaşıklarım çok kirli derseniz bir tatlı kaşığı koyun... Tehlikesiz, masum bir temizlik maddesi... Yan etkisi, zehirlemesi yok... Parlatma bölümüne ise elma sirkesi koyacaksınız. Aklınızda olsun, üzüm sirkesi asla olmuyor! Elma sirkesi olacak! DOĞAL BULAŞIK MAKİNESİ DETERJANI NASIL YAPILIR? İşte bu maddeleri kullanarak tahta kaşıklarınızı bebeğinizin biberonlarını gönül rahatlığıyla yıkayabileceğiniz doğal deterjanları evde üretebilirsiniz. Bulaşıklarınızı daha temiz ve parlak yapacak doğal bir temizleyici için gerekli malzemeler şunlar: Bir bardak boraks (aktarlarda, eczanelerde, zirai ürünler satan dükkânlarda kolayca bulabilirsiniz) Bir bardak yemek sodası, aynı bardağın dörtte biri kadar tuz, dörtte biri kadar limon tuzu yani citric asit (iri kristalli değil rondoda toz hâline getirilmişi). Bulaşıklarınızın portakal limon mandalina vb. kokması için de bu ürünlerin yağlarından küçük bir miktar. Yapılışına gelince; Plastik bir kapta önce tuz ve 30 damla yağ iyice karıştırılıyor. Ardından diğer malzemeler de ekleniyor. Kabın içindeki malzemeler iyice harmanlandıktan sonra kapalı bir yerde muhafaza ediliyor. Her yıkama için bu karışımdan 1-1.5 çorba kaşığı kullanılıyor. Bulaşıklarınızın ışıl ışıl olması için de makinenizin parlatıcı bölümünü elma sirkesiyle doldurmanız şart. Kullanılan suyun kireç oranına göre karışıma eklenen yemek sodası ve limon tuzu oranları artırılabilir. Malzemelerin miktarı ne kadar artarsa artsın sağlığa zararlı değil çünkü tamamen doğal. Bu karışım bulaşık makinesinde kullanıldığında araç-gereçler hem temizlenecek hem de parlayacak. Üstelik makineden portakal veya limon kokuları gelecek. Yıkama sonrasında bazı cam ürünlerinde hafif su lekeleri kalabilir. Hemen üzülmeyin. Bu görüntüyü ortadan kaldırmak veya daha aza indirmek için kurutma programı biter bitmez makinenin kapağını açarak bulaşıkları havalandırmanız kâfi. Peki, elde yıkanacak bulaşıklar için neler yapmak lazım? Bunun için de önerimiz şöyle: Bir kalıp doğal sabun rendeleniyor ve üzerini örtecek şekilde içi suyla dolu bir kabın içine konuluyor. Hafif ateşte sabun tozu eritiliyor. İçine yarım tatlı kaşığı boraks ve yarım tatlı kaşığı da çamaşır sodası ekleniyor. Ardından iyice karıştırılıyor. Her yıkamada bu karışımdan bir tatlı kaşığı alıp kullanılıyor. Eğer bu yöntem "Beni çok uğraştıracak" derseniz bulaşık makinesi için hazırladığınız karışımın aynısını meyve yağı koymadan yapabilirsiniz. Bundan sıcak suya iki yemek kaşığı ekleyip bir yemek kaşığı da arap sabunu ya da bir çay kaşığı bulaşık deterjanı ilave edebilirsiniz. Bu karışım çok az köpürüyor ama bulaşıkları harika temizliyor ve büyük oranda da su lekesi bırakmıyor. Mutfaklarda ocak ve fırınları temizlerken kullanılan krem temizleyiciler için de alternatifler var. Mesela temizleyeceğiniz yüzeye biraz karbonat biraz tuz ve birkaç damla sirke damlatarak hafifçe ovuşturmanız yeterli. Aynı sonucu alacağınızdan emin olabilirsiniz. Peki ya yüzey temizleyicileri? Piyasada ’yüzey temizleyici’ diye satılan ürünlerin hepsinde insana ve çevreye zararlı kimyasallar bulunuyor. Bunu anlamak için içerik kısmına yazılmış ’anyonik aktif noniyonik aktif’ ifadelerine dikkat etmeniz yeterli. Kimyager Ayşe Kuralay zararlı kimyasalların ekstra temizleme gücünün olmadığını söylüyor. Ayşe Hanım’ın önerdiği alternatiflere gelince: "Ahşap temizliği için bir yemek kaşığı limon suyu ile iki yemek kaşığı zeytinyağını karıştırın. Karışımın küçük bir miktarını temiz toz bezine dökün ve ahşap yüzeyi dairesel hareketlerle ovun. Karışımı sprey şişesine koyup yüzeye püskürterek de uygulayabilirsiniz." ÇAMAŞIR DETERJANLARI VE YUMŞATICILARI… Çamaşır deterjanlarında insan vücuduna zararlı amonyak ve petrol türevi birçok kimyasal bulunuyor. Bu maddeler suda çözülmüyor. Dolayısıyla fosfat ve formaldehit içeren deterjanlar çok zararlı. Çamaşır deterjanından vazgeçemeyenlerin hiç değilse bu maddeleri ihtiva eden ürünlerden uzak durmaları uzmanlarca tavsiye ediliyor. Ayrıca astım hastaları ile alerjiye hassas bünyesi olanlar ve egzamaya yakalananların piyasadaki deterjanları kullanmaması bunların yerine sabun tozu ve çamaşır sodasını tercih etmeleri önemli görülüyor. Aynı şekilde zararlı pek çok kimyasaldan üretilen yumuşatıcılar da terk edilmeli. Kaldı ki çamaşır sodası sudaki kireci çözerek çamaşırların kaskatı kesilmesini önlüyor. Sabunun içindeki gliserin de çamaşırları yumuşatmaya yetiyor. Beyaz çamaşırlar beyazlığını koruyor renkliler de canlılığını muhafaza ediyor bu yöntemle. Yalnız marketlerdeki her sabun tozunu da satın almamak gerekiyor. Yüzde yüz doğal soğuk pres yöntemiyle üretilmiş olanlar tercih edilmeli. Sıradan sabunlara köpürmesi ve güzel kokması için zararlı kimyasallar ekleniyor çünkü. Piyasada satılan çamaşır deterjanların çoğunda yüksek düzeyde fosfat ve klor var. Bu maddeler yanlışlıkla yutulursa çok önemli sağlık sorunlarına yol açıyor. Ayrıca klor kanalizasyon sistemine karıştığında organiklerle birleşerek ’son derece tehlikeli bir kimyasal’ diye tanımlanan ’trihalo…’ maddesini üretiyor. Bunun yerine: Çamaşır sodası, karbonat, uçucu bitkisel yağlar, sirke ve boraks gibi maddelerden bir miktar satın almak yeterli. Suda kolayca eriyen görünüşüyle naftalini andıran boraks aslında doğal kaynaklı bir bor bileşiği... Genelde sabun ve deterjanların temizleme gücünü artırmak için kullanılıyor. Kokuları alma küf ve bakterilerin üremesini durdurma leke çıkarma gibi özellikleri bulunuyor. Çamaşır sodası ise yağ ve lekeleri çıkarıyor sert suyu yumuşatıyor. Karbonat da (sodyum bikarbonat) gıdadan temizlik ürünlerine kadar geniş bir alanda çok amaçlı kullanılıyor. Kötü kokuları alıyor alüminyum altın gümüş paslanmaz çelik gibi telleri parlatıyor. Leke çıkarıyor, sert suyu yumuşatıyor. Birikmiş mineral ve yağları çözüp camları parlatan sirke de mikropları öldürüyor. ÇAMAŞIR SUYU Hanımların sık kullandığı çamaşır suyu da çok zararlı... İçinde noniyonik yüzey aktif klor bazlı ağartıcı (sodyum hipoklorit) sodyum hidroksid ve parfüm bulunuyor. Çamaşır suyu içeren temizlik ürünlerinin kullanımıyla karbon tetraklorür ve kloroform gibi maddeler açığa çıkıyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Odabaşı bunların kanser riskini önemli ölçüde arttırabileceğini söylüyor. Çamaşır suyu içeren ürünlerin amonyaklı veya asidik (tuz ruhu kireç çözücü gibi) temizlik maddeleriyle karıştırılması zehirli gazların (klor gazı ve klor aminlerin) açığa çıkmasını sağlıyor ortamdaki oksijeni durduruyor ve insanları nefes alamaz hâle getiriyor. Bu tür zararlı maddelerin aşırı teneffüs edilmesi hâlinde solunum yolları ve akciğerde tahribata yol açıyor. Peki, evde bazı yüzeyleri beyazlatmamız leke çıkartmamız gerektiğinde ne yapmak lazım? Uzmanlar bunun için amonyaklı değil; oksijenli yani ’renkliler için kullanılır’ ibareli çamaşır sularını tavsiye ediyor. TEMİZLİK İÇİN KULLANILAN KİMYASAL MADDELER ANNE KARNINDAKİ BEBEĞE ZARAR VERİYOR. Fransız Ulusal Sağlık ve Tıbbi Araştırmalar Enstitüsü'nden (Inserm) bilim adamlarının yaptığı araştırma, yoğunluğu veya yağı azaltmak ya da temizlik için kullanılan çözücülerin bebek için tehlike teşkil ettiğini ortaya koydu. İş yerinde kimyasal maddeleri bileşenlerine ayıran çözücülere maruz kalan kadınların, bebeğinde oluşum bozukluklarının meydana gelme riskinin 2,5 kat fazla olduğu bildirildi. Bu maddelerin gebelikte plasentanın oluşturduğu koruyucu bariyeri geçebildiğini vurgulayan bilim adamları, çözücülerin genellikle solunum yoluyla alındığına ya da deriden geçtiğine dikkati çekti. 3 binden fazlası çalışan olmak üzere, 3421 kadının katıldığı, Sylvaine Cordier ve ekibinin araştırmasında, katılımcılardan yüzde 30'u iş yerinde en az bir kere kimyasal çözücülere maruz kaldığını söyledi. Bu maddelere en fazla maruz kalan gebelerin bebeklerinin böbreğinde, idrar yollarında, özellikle erkek bebeklerin genital bölgesinde oluşum bozukluğu ya da bu bebeklerde dudak yarığının meydana gelme riskinin daha fazla olduğu kaydedildi. "Occupational and Environmental Medicine" dergisinde yayımlanan araştırmada, bu tür oluşum bozukluklarının ortalama yüzde 2-3 olduğu, ancak gebelik başında bu kimyasal maddelere maruz kalan hamilelerde riskin 2,5 kat arttığı vurgulandı. Temizlik veya sağlık alanında, kuaförde, estetik merkezinde ya da laboratuvarda çalışan kadınların çözücülere en fazla maruz kalanlar olduğu da belirtildi. Araştırmaya ilişkin makale, Fransız "Le Nouvel Observateur" dergisinde de yer alıyor. (AA) ZARARLI KOZMETİKLERDEN KORUNMAK İÇİN NE YAPMALI? Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde denetimler ciddiyetle yapılmadığından birçok temizlik ürününde hangi kimyasal maddelerin kullanıldığı tam olarak etiketlere yazılmıyor. Buna rağmen siz yine de: İyi bir etiket okuyucusu olun. Mümkün olduğu kadar doğal alternatiflere yönelin. Doğal ürün geliştiren firmaların markalarını destekleyin. Yapılan araştırmaları takip edin. Zararlı kimyasal içeren ürünlerden özellikle hamile, bebek ve çocukları uzak tutun. Kimyasalların zararlarından korunmak için alınabilecek küçük önlemleri önemseyin. Kendinizi ve sevdiklerinizi düşünüyorsanız tüm kimyasal temizleyicilerden uzak durun! EK: BAZI GIDA ve KOZMETİK ÜRÜNLERİNDE BULUNABİLEN KATKI MADDELERİ 1 BEBEK MAMASI E332, E333, E508, whey*(peynir altı suyu),sukroz,laktoz,kalsiyum pantotenat,taurin, inositol*, vitaminler* 2 BİSKÜVİ E450a, E500, E471*, E481*, E482*, margarin* 3 CİPSLER E471*, E475*, E481*, E482* 4 ÇİKLET E101*, E102*, E120**, E141*, E296, E320*, E322*, E330, E420, E421, E422*, E464, E950, E951*, E965, fenilalinin, glukonatlar 5 ÇİKOLATA ŞEKERLEME E322*, E432*, E433*, E471*, E472*, E476*, E491*, E492*, E493*, E494*, E495*, E434*, E435*, E436* 6 DİŞ MACUNU Sodyum bikarbonat, gliserin*, Hidratlanmış slikat, sorbitol, tetrasodyum pirofosfat, PEG-6, PEG-32, Sodyum laurilsülfat, Aroma*, selüloz gum, Sodyum florid, Sodyum sakkarin, cl77891, Cl58000, Titanyum dioksit, kalsiyom glukonat, formaldehit, tri sodyum fosfat, dikalsiyum fosfat dihidrat, Smono floro fosfat 7 DONDURMA E441**, E471*, E481* 8 EKMEK E170*, E282, E300, E432*, E433*, E434*, E435*, E436*, E471*, E472*e, enzim karışımı*, 9 GAZOZ E202, E211*, E290, E300, E330 10 HAMUR KABARTMA TOZU E450a, E500 11 HAZIR ÇORBA E100*, E150, E330, E412, E621*, malto dekstrin, peynir altı suyu* 12 HAZIR KEK E450a, E500, E471*, E481*, E482*, margarin* 13 JÖLE E100*, E162*, E297, E331, E441** 14 KAHVE KREMASI E341*,E469, E471*, E472* 15 KETÇAP E202, E211*, E300, E412 16 KOLA E150, E338, kafein 17 KREM ŞANTİ E160*, E339*, E340, E407*, E433*, E435*, E471*, E472*, E475*, E932 18 LOKUM E102*, E110*, E124*, E132* 19 MARGARİN E160a*, E202, E270*, E322*, E330, E432*, E433*, E434*, E435*, E436*, E472b*, E472c*, E475, E476, E477, vitaminler* 20 MAYONEZ E432*, E433*, E434*, E435*, E436*, E472c*, E472*e 21 MISIR GEVREĞİ E101*, E170*, E321*, E339, E341*, E375, folakin (folik asit), pantotenik asit, tiamin 22 NEKTAR (MEYVE SUYU) E300, E330 23 PASTA E432*, E433*, E434*, E435*, E436*, E441*,E450*, E471*, E472*, E475*, E477*, margarin*, E500 24 PUDİNG E102*, E110*, E160a*, E407* 25 TON BALIĞI E410, E412, E415 26 TOZ MEYVE İÇECEKLERİ E101*, E102*, E110*, E129*, E171, E330, E331, E341*, E375, E414, E415, E440, E466, E500, E551, E950, E951*, E954, maltodekstrin, folakin (folik asit) 27 TUZ E514, E554, potasyum iyodid 28 YOĞURT E441** İşaretsiz ” siyah ” E numaraları helal kabul edilen katkıları gösterir. ” kırmızı ” E numaraları sağlık için tehlikeli katkıları gösterir. ” ** ” işaretleri kesin hayvan (çoğunlukla domuz) kökenli katkıları gösterir.(haram) ” * ” Bitkisel veya hayvansal kökenli olabilir. Alkolle muamele edilmiş veya edilmemiş olabilir.Bu sebeple (şüpheli) kabul edilen katkıları gösterir. GÜLER BİLEN gulerbilen@gmail.com